سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
20
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
است كه بواسطهاش از ذوات كلمات از جهت صحيح بودن يا معتلّ بودن علم حاصل مىگردد . و نحو به معناى عام شامل هردو و اعمّ از آن دو مىباشد و همانطوريكه گذشت مرادف با علوم عربيّت است . قوله : و ما يعرف به ذواتها : ضمير در « به » به « ماء موصوله » راجع بوده و ضمير در « ذواتها » به « كلم » عود مىنمايد و اين عبارت معطوف است به « ما يعرف به اواخر الكلم » . قوله : صحّة و اعتلالا : نصب ايندو كلمه از اين باب است كه تميز هستند براى « ذواتها » . شرح عربى : بها : اى فيها . محويّة : اى مجموعة . ترجمه و شرح : كلمه « بها » يعنى « فيها » . و كلمه « محويّة » يعنى مجموعة . قوله : فيها : ضمير مؤنّث به « الفيّه » راجع است . متن : « 4 » تقرّب الاقصى بلفظ موجز * و تبسط البذل بوعد منجز تجزيه و تركيب تقرّب : فعل مضارع ، از باب تفعيل ، متعدّى ، معلوم ، صحيح ، فاعلش ضميرى است كه در آن مستتر است باستتار جايزى و به « الفيّه » راجع است . الاقصى : اسم ، معرفه ، مقصور ، مشتقّ و مفعول براى « تقرّب » و چون مقصور است نصب آن مقدّر مىباشد .